Jeta Plani ushqimor Rita's Health Line

Alergjitë nga ushqimi dhe menaxhimi i tyre

” Çfarë është ushqim te njëri, është helm i hidhur te tjetri’’ – është shprehja e filozofit Lucretius, e cila tregon shembullin më të mirë për alergjinë nga ushqimi. Alergjia i referohet një reaksioni të pafavorshëm që ndodh te ndonjë individ, në këtë rast lidhur me ushqimin që konsumon. Kjo lloj ndjeshmërie në ushqim mund të prekë vetëm një numër të vogël të popullsisë dhe këtu ndahen në grupe në kuadër të simptomave, ashpërsisë, prevalencës dhe faktorit shkaktues. Shumica e personave që vuajnë nga një alergji në ushqim nuk kërkojne kujdes mjekësor, duke u mbështetur më shumë në ‘Vetë-diagnozë’ dhe si rezultat përfundojnë duke shmangur gabimisht disa ushqime të caktuara, e kështu dëmtojnë shëndetin.

Edhe pse alergjitë ushqimore përfshijnë mekanizma të parregullt imunologjik, intoleranca në ushqim nuk i ka këto reagime “jo-normale” të sistemit imunitar. Prandaj, dallimet në mes të alergjive ushqimore imunologjike dhe intolerancës ushqimore joimunologjike janë me shumë rendësi që të njihen nga secili person i prekur. Intoleranca ushqimore zakonisht mund të menaxhohet duke kufizuar sasinë e një ushqimi apo të ndonjë përbërësi që hahet, shmangia totale zakonisht nuk është e nevojshme. Në të kundërtën, shmangia e përgjithshme e ushqimit eshte e nevojshme ne alergjite e verteta te ushqimit.

Në grupin e alergjive ushqimore të ndërmjetësuara nga antitrupat, reaksionet alergjikë janë të lidhura me fillim të shpejtë të simptomave, zakonisht brenda minutave deri në disa orë pas gëlltitjes së atij ushqimi. Gjatë këtyre reaksioneve çlirohet Histamina (si mediatori më i rendësishëm i reagimit të menjëhershëm të ndonjë alergjie) që mund të provokojë inflamacion, prurit, tkurrje të muskujve të lëmuar në enët e gjakut, të traktit digjestiv dhe atij respirator. Të tjerë mediator reagojnë gjithashtu si: leukotrienet dhe prostaglandinat që ndërveprojnç me receptor në inde të ndryshme të organizmit, duke nxjerrë një gamë të gjerë të përgjigjeve fiziologjike. Simptomat nga alergjitë ushqimore radhiten nga ato më të lehtat,”të bezdisshmet”, e deri në rrezik të jetës për personin!

Mendohet që 90% të rasteve me alergji ushqimore shkaktohen nga 8 ushqime apo grupe ushqimesh, si: kikirikat, soja, qumështi, vezët, arrat( bajame, lajthi, fëstëk, arra indiane etj.)gruri, peshku (salmoni, merluci), frutat e detit (karakaleca, gaforre, karavidhe etj.)

Pothuajse të gjithë alergenët në këto ushqime janë proteina natyrale. Megjithatë, ushqimet përmbajnë miliona proteina, por disa janë të afta të kthehen në allergenë dhe të provokojnë reagime imunitare. Për shembull, ato ushqime të zakonshme që mund të shkaktojnë alergji si: vezët, qumështi, soja, kikirikat përmbajnë shumë allergenë, ndërsa një rast tjetër kemi me peshkun (merlucin) dhe arrat Braziliane që kanë në përmbajtje vetëm një alergen, por që definohen në përgjithësi si proteina për të cilat 50% ose më shumë e pacientëve alergjik kanë IgE specifike!

 

Përbërësit që rrjedhin nga ushqimet zakonisht alergjike, janë gjithashtu alergjik nëse përmbajnë mbetje të proteinave. Shembuj të përbërësve që rrjedhin nga burime alergjike janë:

Proteinat që vijnë nga procesi i hidrolizës (produkte në formë pluhuri), kanë prejardhjen nga farat e sojës, gruri, qumështi dhe kikirikat, prandaj personat alergjik duhet të përdorin ato produkte të cilat i janë parashtruar hidrolizës gjenerale (extensively hydrolyze) dhe jo asaj të pjesshme (partially hydrolyze).

Lecitina është substanca që gjendet më së shumti në indet shtazore, por shumë burime të tjera përmbajnë lecitine si: soja, e verdha e vezës, orizi dhe farat e lulediellit. Edhe pse sasia e allergenëve në soja lecitin është e pamjaftueshme që të shkaktojë reaksione alergjike, duhet që pacientët ta evitojnë përdorimin e saj.

Xhelatina e peshkut si përbërës bazë-kolagjeni përdoret për qartësimin e pijeve (birrës, verës, shampanjës), duhet të evitohet nga pacientët që kanë alergji në peshk, sepse alergeni më i madh që quhet parvalbumin shkakton reaksionet e padëshiruara.

Salca e sojës. Ekzistojne dy lloje të salcës së sojës: njëra formë është e fermentuar në mënyrë natyrale duke përdorur grurin dhe sojën si substrat, ndërsa forma tjetër është një përzierje e proteinës së hidrolizuar të sojës bashkë me kripë, ngjyre karameli dhe ujë. Lloji i dytë i salcës së sojës përdorët me më shumë siguri, sepse nuk ka aktivitet të mbetur të Imunoglobulinës E – lidhëse.

Menaxhimi i alergjive të ndërmjetësuara nga IgE, mund të bëhet në dy mënyra.

Mënyra e parë është trajtimi i simptomave që vijnë nga këto alergji ushqimore dhe mënyra më e preferuar është shmangia e atij ushqimi që do t’a parandalojë provokimin e alergjisë. Trajtimi i simptomave bëhet duke ndjekur “Dietën e eliminimit” që duhet t’i përmbahet pacienti. Pra, në qoftë se pacienti ka alergji në kikirika, atëherë shumë thjeshtë eliminohen kikirikat në të gjitha format.

Dieta dhe kujdesi ndaj ushqimit në disa raste të alergjive

Dieta e eliminimit – konsiston ne heqjen e 8 ushqimeve që shkaktojnë 90% të rasteve të alergjisë. Kjo dietë duhet të vazhdojë 3-6 javë duke e pasur parasysh që besohet se antitrupave (proteinat që çlirohen gjatë një reaksioni alergjik) iu duhet një kohë prej 3 javësh që të zhduken ose të humbasin nga sistemi.

Leave a Reply

%d bloggers like this: